Partnerstwo publiczno–prywatne a sektor energetyczny

Czas czytania: 2 minuty

Partnerstwo publiczno–prywatne a sektor energetyczny

Wysokie koszty inwestycji w sektorze energetycznym, w szczególności zakresie energii odnawialnej czy efektywności energetycznej zmuszają do poszukiwania nowych źródeł finansowania. Jednym z promowanych przez Państwa Członkowskie Unii Europejskiej sposobów jest łączenie kapitału prywatnego i publicznego w formie partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP).

Czym jest PPP?

Według definicji sformułowanej przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju partnerstwo publiczno-prywatne jest przedsięwzięciem realizowanym w oparciu o „długoterminowe ustalenia umowne między rządem a partnerem prywatnym, na podstawie których partner prywatny świadczy i finansuje usługi publiczne z wykorzystaniem środków trwałych i uczestniczy w powiązanym ryzyku”.  W polskim prawie PPP definiowane jest w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym, jako wspólna realizacja przedsięwzięcia oparta na podziale zadań i ryzyk pomiędzy podmiotem publicznym i partnerem prywatnym, przy czym warto wskazać, że „partnerem prywatnym” może być zarówno przedsiębiorca polski lub zagraniczny. Natomiast, na podstawie art. 7 ust. 1 wspominanej ustawy, umową o PPP jest umowa, w której „partner prywatny zobowiązuje się do realizacji przedsięwzięcia za wynagrodzeniem oraz poniesienia w całości albo w części wydatków na jego realizację lub poniesienia ich przez osobę trzecią, a podmiot publiczny zobowiązuje się do współdziałania w osiągnięciu celu przedsięwzięcia, w szczególności poprzez wniesienie wkładu własnego”.

Zalety PPP

Niewątpliwą zaletą PPP jest możliwość złagodzenia wydatków podmiotów publicznych (najczęściej PPP zawierane są przez samorządy terytorialne, które nie posiadają wystarczających środków do samodzielnego wykonania zadania publicznego). Ponadto, w odróżnieniu od standardowej umowy o zamówienie publiczne, w umowie o PPP na stronach spoczywa możliwość szerokiego zdefiniowania obowiązków dotyczących realizacji inwestycji, w tym podziału zysków i ryzyka.

Z reguły, większe ryzyko spoczywa na partnerze prywatnym. Odpowiada on za projekt, budowę, finansowanie oraz eksploatację inwestycji, przy czym należy podkreślić, że jej własność pozostaje po stronie publicznej.

Istotne jest, że PPP jest długoletnią współpracą sektora publicznego z prywatnymi przedsiębiorstwami. Najczęściej wskazuje się, że umowa obejmuje tak zwany „cały cykl życia projektów”, co za tym idzie, można oczekiwać od wykonawcy wyższego poziomu utrzymania i obsługi danego przedsięwzięcia.

Należy również zauważyć, że łączenie wiedzy i doświadczenia między sektorem prywatnym a publicznym, może być sposobem na przyspieszenie rozwoju technologicznego.

Wykorzystywanie PPP w sektorze energetycznym

W okresie od 2009 r. do końca marca 2019 r., postępowania PPP zostały wszczęte w 15 sektorach (łącznie 278 postępowań). Trzecim sektorem z największą liczbą projektów, okazał się sektor efektywności energetycznej. W podanym okresie zanotowano 31 projektów dotyczących poprawy efektywności energetycznej budynków użyteczności publicznej i modernizacji oświetlenia ulicznego o łącznej wartości ok. 476 mln zł netto.

Popularność danego sektora, wynika z faktu, że realizacja wysoko kosztownych projektów termomodernizacji w formie PPP umożliwia wykonanie bardziej kosztownych projektów w krótkim okresie czasu, a także pozwala zaoszczędzić samorządom środki finansowe, które można przeznaczyć na pozostałe obiekty nieobjęte projektem.

Mała popularność PPP

Mimo wszystko ilość postępowań PPP w Polsce nie jest zadowalająca. W szczególności, gdy porównamy ją z popularnością PPP w pozostałych Państwach Członkowskich. W Unii Europejskiej czołowe miejsca zajmuje Wielka Brytania, Francja, Hiszpania, Portugalia, i Niemcy.

Przyczyna tego zjawiska może wynikać z niedużej wiedzy samorządowców na temat PPP. Wskazuje się, że nadal istnieje mit, że PPP jest droższe od tradycyjnego zamówienia publicznego. Należy zauważyć, że w większości przetargów wygrywa najczęściej propozycja wykonania danej inwestycji za najniższą cenę, nie zawsze odpowiadająca jakości wykonanych prac. PPP może pozwolić zwalczyć strach stosowania przez samorządy również innych kryteriów wyboru oferty, z uwagi na ciążącym na partnerze prywatnym obowiązku utrzymania i eksploatacji inwestycji, przy jednoczesnym zachowaniu odpowiedniej jakości świadczonych prac lub usług.

Autor: Urszula Zawadzka

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *