Ceny energii elektrycznej dla gospodarstw domowych w Polsce na tle Europy

Czas czytania: 3 minuty

Autorka: Aleksandra Węgrzyn
Wraz z wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2538), która zatrzymała wzrost cen energii elektrycznej m.in. dla gospodarstw domowych, pojawiła się dyskusja dotycząca wysokości rachunków za prąd przysłowiowego Kowalskiego. Skoro hurtowe ceny energii elektrycznej wzrosły znacząco, to naturalnym następstwem powinna być podwyżka cen prądu. Tylko czy mieszkańcy gospodarstw domowych już nie płacą za dużo w porównaniu do średnich wynagrodzeń? Jak to jest naprawdę z tą ceną energii elektrycznej?

Ceny energii elektrycznej dla gospodarstw domowych w krajach europejskich

Przyjrzyjmy się na początek, ile za prąd płacą konsumenci w poszczególnych krajach europejskich. Wykres poniżej prezentuje dane Eurostatu dotyczące średnich cen energii elektrycznej wraz z podatkami oraz dodatkowymi opłatami w drugiej połowie 2017 r.

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z Eurostatu [1]

Na podium zestawienia znajdują się kolejno Niemcy, Dania oraz Belgia, dla których średnia cena prądu wynosi w przybliżeniu 0,30 Euro za kWh. Warto zauważyć, że koszt energii elektrycznej Duńczyków oraz Niemców zawiera w ponad połowie podatki oraz dodatkowe opłaty. W Niemczech 23,6% ceny [2] to podatek na rzecz rozwoju odnawialnych źródeł energii, z kolei w Danii podatki stanowią wsparcie państwa opiekuńczego. Co ciekawe, cena energii elektrycznej po odliczeniu podatków i innych opłat w Danii jest niższa, niż w Polsce.

Polska znajduje się w drugiej połowie zestawienia. Na rachunku Kowalskiego średnia cena za kWh wynosi 0,15 Euro – jest zatem około dwa razy niższa niż u zachodniego sąsiada. Opłaty dodatkowe oraz podatki stanowią około 34,5% ceny energii elektrycznej. Podobne stawki za kWh energii płacą mieszkańcy gospodarstw na Słowacji oraz w Czechach. Ranking zamykają kraje bałkańskie z jednymi z najniższych cen prądu w Europie, natomiast na ostatnim miejscu plasuje się Ukraina, gdzie koszt energii elektrycznej wynosi 0,04 Euro za kWh.

Polska w czołówce krajów z najwyższymi cenami energii elektrycznej

Wniosek, który nasuwa się natychmiast po analizie powyższych danych jest następujący: ceny prądu w Polsce nie należą do najwyższych w Europie,ba, Larsen czy Schmidt muszą zapłacić nawet dwa razy więcej niż Kowalski. Jednak czy jest to słuszne stwierdzenie? Eurostat publikuje dane na temat cen energii elektrycznej w gospodarstwach domowych wyrażone również w jednostce PPS, czyli Purchasing Power Standard. Czym jest Purchasing Power Standard? To standard siły nabywczej – umowna waluta wykorzystywana przez Eurostat do wyrażania realnego poziomu PKB i jego składowych. PPS eliminuje wpływ różnic w poziomach cen między państwami, co umożliwia międzynarodowe porównania na przykład cen energii elektrycznej. [4]

Ceny energii elektrycznej w drugiej połowie 2017 r. wraz z podatkami oraz dodatkowymi opłatami wyrażone w PPS za kWh prezentuje wykres poniżej.

Ceny energii elektrycznej
Ceny energii elektrycznej w Europie

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z Eurostatu [1]

Niemcy po raz kolejny plasują się na pierwszym miejscu rankingu z najwyższymi cenami energii elektrycznej według parytetu siły nabywczej. Czyżby to za sprawą Energiewende koszty prądu były tak dotkliwe dla zachodnich sąsiadów? Na podium znajduje się również Portugalia oraz Belgia, pomimo stosunkowo wysokich wynagrodzeń jej mieszkańców. Wśród państw o najwyższych cenach prądu, uwzględniając siłę nabywczą pieniądza, na piątym miejscu znajduje się Polska. Co ciekawe, Czechy oraz Słowacja, które we wcześniejszym zestawieniu miały podobne stawki za energię elektryczną, obecnie plasują się kolejno na dziesiątym oraz dwunastym miejscu. Warto również zwrócić uwagę na fakt, iż w Danii, pomimo najwyższego udziału podatków i opłat, ceny energii są niższe niż w Polsce. Ranking zamykają Finlandia, Norwegia oraz Islandia. W krajach tych dominującymi źródłami energii elektrycznej są energetyka jądrowa, wodna oraz geotermia, co może determinować niskie ceny prądu dla gospodarstw domowych.

Podsumowanie

Ceny energii elektrycznej dla gospodarstw domowych w Polsce obecnie zaliczają się do jednych z najwyższych spośród krajów europejskich uwzględniając siłę nabywczą pieniądza. Czy w najbliższym czasie mogą okazać się najwyższe? Ustawa z dnia 28 grudnia 2018 r. co prawda zamroziła ceny prądu na poziomie z dnia 30 czerwca ubiegłego roku, jednak na jak długo? Koszty zakupu pozwoleń na emisję dwutlenku węgla rosną, Polska jest zobowiązana do osiągania unijnych celów OZE, co determinuje inwestycje w nowe źródła, rząd planuje budowę elektrowni jądrowej w miejsce wycofywanych jednostek węglowych… Czy zatem Kowalski w dłuższej perspektywie czasu odczuje te aspekty w swoim rachunku za prąd, na przykład w postaci wyższych podatków, jak ma to miejsce w Niemczech? Obecnie trudno o dobre odpowiedzi na postawione pytania, dlatego warto obserwować zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce.

Bibliografia:

[1] Eurostat, Electricity prices for household consumers – bi-annual data, http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/submitViewTableAction.do dostęp online: 29.04.2019 r.

[2] ELECTRICITY PRICE GERMANY: WHAT HOUSEHOLDS PAY FOR POWER,  https://1-stromvergleich.com/power-price-germany-electricity/ dostęp online: 29.04.2019 r.

[3] Denmark’s race to renewable electricity: How costly, how effective? http://www.keanegruending.com/climate-policy/denmarks-race-to-renewable-electricity-how-costly-and-environmentally-efficient/ dostęp online: 29.04.2019 r.

[4] Standard siły nabywczej, https://pl.wikipedia.org/wiki/Standard_si%C5%82y_nabywczej dostęp online: 29.04.2019 r.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *