Rola aktywnego konsumenta na rynku energii elektrycznej

Czas czytania: 3 minuty

W listopadzie 2016 roku Rada Europejska przedstawiła pakiet legislacyjny „Czysta Energia dla Wszystkich Europejczyków”, będący propozycjami zmian w prawodawstwie Unii Europejskiej w zakresie energetyki. Pakiet zakłada m.in. zagwarantowanie energii wszystkim państwom Unii Europejskiej, urzeczywistnienie wewnętrznego rynku energii, osiągnięcie pozycji lidera na polu energii odnawialnej, a także zadbanie o uczciwe traktowanie konsumenta. To właśnie konsument i jego rola jest podstawą koncepcji powoli wdrażanej już Unii Energetycznej. Jego interesy stawiane są w centrum uwagi europejskiej regulacji, które szeroko uwzględniają jego aktywną rolę.

DYREKTYWA RED II

Pod koniec ubiegłego roku, dokładnie 21 grudnia, wszedł w życie kolejny unijny akt prawny, będący składnikiem wspomnianego pakietu. Jest nim Dyrektywa Parlamentu i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych, potocznie zwana dyrektywą RED II, określająca cele zużycia odnawialnych źródeł energii w latach 2021- 2030.

Unijni politycy zauważyli rosnące znaczenie wytwarzania odnawialnej energii elektrycznej na użytek własny, w związku z czym wskazują potrzebę zdefiniowania aktywnych konsumentów, czyli  „prosumentów energii odnawialnej” jako „odbiorcę końcowego działającego w ramach swoich obiektów o określonych granicach lub, jeśli jest to dozwolone przez państwo członkowskie, w ramach innych obiektów, który wytwarza odnawialną energię elektryczną na własne potrzeby oraz który może magazynować lub sprzedawać samodzielnie wytworzoną energię elektryczną, pod warunkiem że w przypadku prosumenta energii odnawialnej, niebędącego gospodarstwem domowym, działania te nie stanowią jego podstawowej działalności handlowej lub zawodowej”.

Co więcej, zauważalna jest również potrzeba istnienia „działających grupowo prosumentów energii odnawialnej” rozumianych jako „grupa co najmniej dwóch działających wspólnie prosumentów energii odnawialnej zgodnie z definicją prosumenta energii odnawialnej, zlokalizowanych w tym samym budynku lub budynku wielomieszkaniowym”.

Polskie ustawodawstwo posiada definicję „prosumenta” w ustawie o odnawialnych źródłach energii. Definiuje go jako „odbiorcę końcowego dokonującego zakupu energii elektrycznej na podstawie umowy kompleksowej, wytwarzającego energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii w mikroinstalacji w celu jej zużycia na potrzeby własne, niezwiązane z wykonywaną działalnością gospodarczą”. Jednak „działający grupowo prosumenci energii odnawialnej” będą nowością. Wprowadzenie tego podmiotu ma za zadanie umożliwić mieszkańcom domów wielorodzinnych korzystanie z mocnej pozycji konsumenta, w tym samym stopniu, co gospodarstwa domowe w domach jednorodzinnych. Mimo to, dyrektywa dopuszcza zróżnicowanie pomiędzy indywidualnymi prosumentami, a działającymi grupowo, oparte na ich różnych cechach, w zakresie, w jakim ewentualne zróżnicowanie jest proporcjonalne i należycie uzasadnione.

WALKA Z UBÓSTWEM ENERGETYCZNYM

Tworzenie mocnej pozycji działających grupowo prosumentów energii odnawialnej stwarza możliwość rozwoju społecznościom energetycznym działającym w zakresie energii odnawialnej. Dzięki temu, zwiększać się będzie efektywność energetyczna na poziomie gospodarstw domowych, a co za tym idzie zmniejszać się będzie ubóstwo energetycznego poprzez zmniejszenie zużycia i obniżenie cen dostaw.

PRZEPISY BEZ BARIER

W myśl dyrektywy, państwa członkowskie mają obowiązek zapewnić konsumentom prawo stania się prosumentami energii odnawialnej. Należy uwzględnić ich wkład w realizację celu klimatycznego i energetycznego oraz koszty i korzyści powodowane przez nich w całym systemie energetycznym. Dyrektywa za konieczne uznaje wprowadzenie ram regulacyjnych, które dałyby takim prosumentom energii odnawialnej uprawnienia do wytwarzania, użytkowania, przechowywania i sprzedaży energii elektrycznej. Prosumenci energii odnawialnej nie powinni napotykać dyskryminujących lub nieproporcjonalnych obciążeń lub kosztów oraz nie powinni być obciążani nieuzasadnionymi opłatami. Możliwość stosowania opłat istnieje jedynie w trzech poniższych przypadkach:

a) jeśli samodzielnie wytworzona odnawialna energia elektryczna jest efektywnie wspierana przez systemy wsparcia, przy czym powinna zachowywać rentowność projektu;

b) od 1 grudnia 2026 r., jeśli ogólny udział instalacji na własny użytek przekracza 8 proc. całkowitej zainstalowanej mocy elektrycznej w danym państwie członkowskim oraz jeżeli zostanie wykazane w drodze oceny kosztów i korzyści dokonanej przez krajowy organ regulacyjny tego państwa członkowskiego, przeprowadzonej w drodze otwartego, przejrzystego i partycypacyjnego procesu, że przepisy dla prosumentów prowadzą do „znacznego nieproporcjonalnego obciążenia długoterminowej stabilności finansowej systemu elektrycznego albo że tworzą zachętę wykraczającą poza to, co jest obiektywnie niezbędne do osiągnięcia opłacalnego rozpowszechniania energii odnawialnej i jeśli takie obciążenie albo taka zachęta nie mogą być zminimalizowane przez podjęcie innych rozsądnych działań

c) jeśli samodzielnie wytworzona odnawialna energia elektryczna jest produkowana w instalacjach o całkowitej zainstalowanej mocy elektrycznej powyżej 30 kW

PROGRAM ENERGIA +

Polscy politycy, podobnie jak europejscy zmierzają w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii przy pomocy prosumentów. Na grudniowej konwencji partii rządzącej minister Jarosław Gowin zaproponował program Energia +. Jego założeniem jest budowa odnawialnych źródeł energii dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz dla pięciu milionów domów jednorodzinnych przy współpracy z uczelniami. Dodatkowo drugim postulatem programu jest ułatwienie Polakom produkcji energii elektrycznej na własne potrzeby poprzez zniesie barier prawnych utrudniających instalację odnawialnych źródeł energii, a także opracowaniu systemu kredytów i pożyczek wspierających ich zakup i instalację.

Wprowadzone w dyrektywie nowe przepisy przedstawiają prosumenta, jako aktywnego i świadomego konsumenta, który oprócz pobierania dobra jakim jest energia, chce być współtwórcą. Najbliższy czas pokaże, jak będą implementowane do polskiego prawa przepisy dyrektywy nr 2018/2001, a także realizacja projektu Energia +. Rola konsumenta nie może być pomijana!

Autorka: Urszula Zawadzka

ŹRÓDŁA:

1.Dyrektywa Parlamentu i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych

2.Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii

3.www.nfosigw.gov.pl Program „Prosument”

4.www.bankier.pl Gowin zapowiada program „Energia Plus” – masową budowę odnawialnych źródeł energii

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *